Beeldvorming

Waarom is beeldvorming nodig

Het aanleren van beeldvormingsstrategieën aan leerlingen met leerstoornissen, stoornissen in het autismespectrum (ASS) en kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, kan het een krachtige manier zijn om hun leerproces en sociale interacties te verbeteren. Beeldvormingstechnieken zoals visualisaties, afbeeldingen, schrijven en sociale scripts helpen deze leerlingen om complexe concepten beter te begrijpen, routines te volgen en zich sociaal vaardig te gedragen. Dit artikel bespreekt hoe leerlingen zelf kunnen leren werken met deze hulpmiddelen en waarom het nuttig is om beeldvorming in de klas en thuis in te zetten.

Communicatie

Communicatieve redzaamheid

Communicatieve redzaamheid de zelfstandigheid van deze leerlingen. Door hen in staat te stellen hun eigen behoeften en wensen uit te drukken, kunnen zij onafhankelijker functioneren. Dit is een fundamentele stap in het opbouwen van hun zelfvertrouwen en zelfredzaamheid.

Daarnaast speelt goede communicatie een cruciale rol in sociale interacties. Het helpt leerlingen met een beperking om relaties op te bouwen en te onderhouden, wat essentieel is voor hun sociale ontwikkeling en emotionele welzijn. Wanneer zij effectief kunnen communiceren, voelen zij zich meer verbonden en minder geïsoleerd, wat hun algehele geluk en tevredenheid bevordert.

Gebaren

In onze dagelijkse taal worden er vaak al gebaren gebruikt. 

Hieronder zijn enkele voorbeelden om leerlingen hun behoeften te duiden a.d.h.v. gebaren:

  • SMOG
  • Klankgebaren
  • Wijzen, praten met de handen
  • Non-verbale communicatie

           Voorbeeld: afspreken teken voor herhaling

Instructie

Tijdens het lesgeven zorg je voor kinderen met onderwijsbehoeften (en zonder) best beeld toe.

 

Waarom leren we dit?

Hierbij zet je het doel van deze les erio. Dit kan al schrijvend of met kaartjes.

Tekenen voor terugkerende zaken (teken eenvoudig zelf)

  • Pauze
  • Vraag stellen
  • Koptelefoon
  • Luisteren

De stappen zitten altijd in de instructie om hen iets aan te leren.

Door concreet materiaal mee te nemen, ga je leerlingen hen laten ervaren waardoor ze iets sneller/makkelijker kunnen onthouden.

Hoe past de leerling dit toe?

Het aanleren en inoefenen hiervan dient klassikaal te gebeuren. Nadien kan je dit hen laten inzetten om bijvoorbeeld toetsen te laten leren, begrijpend lezen duidelijk te maken.

bijvoorbeeld als er een stappenplan ingeoefend moet worden, is het handiger dat dit gebeurd met tekeningen.

Een ezelbruggetje om iets te onthouden kan een woord zijn of een foto, …

Geheugensteuntjes

Teken je gesprek houdt in dat je een gesprek visueel maakt. Door middel van symbolen, kleuren en beknopte beschrijvingen leg je gestructureerd en visueel vast wat er verteld wordt. Als leerkracht kan je met teken je gesprek gestructureerd praten en tekenen met een kind (vanaf ongeveer acht jaar) of jongere over diverse levenskwesties.

Gesprekstekening

Hulp vragen aan de hand van een afgesproken symbool/gebaar kan voor sommigen ontwapend werken dan het vragen. Zo zorg je ervoor dat kinderen die het moeilijk hebben om een hulpvraag te stellen toch nog het te doen.

hulp, helpen hand- icoon 23846641 Vectorkunst bij Vecteezy

Dit kan zijn:

  • 3 vingers op tafel leggen
  • symbool op tafel leggen (zoals een bepaalde pen uit de pennenzak halen)

Een tekst kan soms duidelijker worden aan de hand van de W- en H-vragen, verteltouw, vertelvis…

De Vertelvis helpt door een verhaal te visualiseren.

  • De kop van de vis is het begin van het verhaal. Dit bevat de vragen: Wie? Wanneer? Waar?
  • Het lijf van de vis is de kern van het verhaal. Hier stel je de vraag: Wat is er gebeurd?
  • De staart van de vis is het einde van het verhaal, oftewel de conclusie.

Bij een opdracht kunnen de verschillende stappen van elkaar worden gescheiden om meer overzicht te bieden.

Voorbeeld: Als op school de bel gaat voor de pauze, kan dit overweldigend zijn voor een kind. Door de Vertelvis te gebruiken, kan er structuur worden aangebracht:

  1. De kop (stap 1): Ruim op waarmee je bezig was.
  2. Het lijf (stap 2): Doe je jas aan.
  3. De staart (stap 3): Ga naar het schoolplein.


Met de vis kun je alle onduidelijke en overweldigende situaties reduceren tot kleinere stapjes.

Door het concreet te maken en de kinderen de vis te laten aanraken, voelen en knuffelen in plaats van alleen een abstract concept op papier te hebben, helpt dit hen de volgorde gemakkelijker te onthouden.